Auteur: Eefje van ’t Hof
Mei 2025

Het doel is uiteindelijk om de ziekte Long COVID, ook vaak Post COVID genoemd, effectief te kunnen behandelen en zelfs te genezen. Inmiddels is duidelijk dat Long COVID een veelzijdige en ingewikkelde ziekte is, die door verschillende oorzaken kan ontstaan en bij verschillende mensen op verschillende manieren tot uiting komt. De ene Long COVID-patiënt is de andere niet. Dat betekent dat er niet één oplossing is, maar dat we meerdere behandelmethodes nodig hebben. Ook dat er verschillende subtypen van Long COVID zijn. Op basis van symptomen en fysieke kenmerken proberen onderzoekers nu een soort indeling te maken. Maar hier is nog veel discussie over (zie: ‘Wat is Long COVID?’). Per persoon moet dus naar een passende behandeling worden gezocht.

Studies naar behandelingen

Hoewel we steeds meer inzicht krijgen in het ontstaan van Long COVID zijn goede onderzoeken naar de behandeling nog schaars. Dat is ook logisch, want eerst moeten we weten hoe de ziekte ontstaat om vervolgens op zoek te kunnen gaan naar gerichte medicatie.

Wereldwijd lopen er nu steeds meer studies naar effectieve behandeling van Long COVID. Deze richten zich meestal op de onderliggende mechanismen die de symptomen van Long COVID verklaren. Nieuw hierbij is dat wetenschappers een onderscheid maken in primaire verstoringen in het lichaam en secundaire verstoringen die de schade aan verschillende orgaansystemen en de verscheidenheid aan symptomen verklaren (zie: ‘Het ontstaan van Long COVID’).

Het merendeel van de voltooide studies zijn casestudies of observationele cohortstudies. Goede gerandomiseerde, gecontroleerde studies (‘randomized controlled trials’, RCTs) zijn schaars of nog niet afgerond.

Tot nu toe bestaat er nog geen effectieve behandeling waarvan bewezen is dat het de oorzaak van Long COVID aanpakt. Behandeling bestaat uit niet-medicamenteuze behandeling of behandeling met bestaande medicijnen of medische interventie. De keuze van medicamenteuze behandeling is op basis van het werkingsmechanisme, dat de potentie heeft om een specifieke onderliggende oorzaak aan te pakken óf bepaalde symptomen te bestrijden. Dit zijn allemaal nog ‘off-label’ behandelingen: dit betekent dat het wordt voorgeschreven voor een aandoening, dosering of patiëntengroep waarvoor het officieel niet is goedgekeurd door geneesmiddelenautoriteiten zoals het CBG (Nederland).

Hieronder volgen voorbeelden van potentiële behandelingen van Long COVID. Dit zijn behandelingen waarvan men denkt dat het een verlichting van Long COVID-klachten kan geven gebaseerd op ervaringen, kleine of grotere studies. Dit overzicht is niet volledig en is geen medisch advies.

Conclusie

Behandelingen van Long COVID richten zich vooral op symptoomverlichting en op de mogelijke oorzaken van Long COVID, waar steeds meer inzicht in is. Veel bestaande medicijnen – zoals antivirale middelen, immuunmodulators en ontstekingsremmers – zouden kunnen helpen en worden nu onderzocht. Momenteel zijn er nog maar nauwelijks goed opgezette, grote, gecontroleerde klinische studies die bewijzen dat bepaalde behandelingen effectief zijn. Omdat de ziekte Long COVID zeer heterogeen is, en de oorzaken van patiënt tot patiënt kunnen verschillen, is behandeling vaak maatwerk. Onderzoekers proberen patiënten ook in te delen in subgroepen om (onderzoek naar) behandeling beter af te kunnen stemmen op specifieke klachten.

Grootschalige, gecontroleerde studies zijn dus nodig om de effectiviteit en veiligheid van deze bestaande behandelingen te bevestigen. Daarnaast is het mogelijk ook nodig om nieuwe medicijnen te ontwikkelen, in het geval dat bestaande middelen niet effectief genoeg zijn.

Bronnen

Deze tekst is voornamelijk gebaseerd op recente hooggekwalificeerde internationale en Nederlandse overzichtsartikelen over Long COVID in het algemeen (Al-Aly, 2024; Peluso, 2024; Neys, 2024; Kennisbundel, 2023). Daarnaast zijn extra bronnen gebruikt zoals onderzoeken uitgevoerd in Nederland, recente en lopende behandelstudies en overzichtsartikelen over een bepaalde behandeling. In onderstaande bronnenlijst vind je de gebruikte bronnen (op alfabetische volgorde), aangegeven in de tekst met eerste auteur en jaar van publicatie.

Annelotte, een Long COVID patiënt, zittend op bed.

Versnel onderzoek nu

Stap 1 van 3: kies je bijdrage

Voor honderdduizenden mensen zoals Annelotte staat het leven stil door Long COVID. Er is geen enkele behandeling.

Alleen onderzoek kan dat veranderen.
Help je mee?

Kies jouw bijdrage:
Kies een bedrag

Veelgestelde vragen